Bệnh tay chân miệng

     
trình làng Tin khám đa khoa Tin truyền lan truyền những đơn vị khác dịch vụ tủ sách Văn bản


(Bệnh nhi tay – chân – miệng đang được cấp cứu giúp tại BV Nhi đồng
Ảnh: Thiên Chương-Vnexpress)

PV


Dưới đây là hướng dẫn Chẩn đoán, điều trị căn bệnh tay-chân-miệng

HƯỚNG DẪN

Chẩn đoán, điều trị bệnh tay-chân-miệng

I. ĐẠI CƯƠNG

- bệnh tay-chân-miệng là dịch truyền lan truyền lây từ fan sang người, dễ khiến cho thành dịch bởi vì vi rút đường tiêu hóa gây ra. Hai nhóm tác nhân gây bệnh thường gặp gỡ là Coxsackie virus A16 và Enterovirus 71 (EV71). Biểu thị chính là thương tổn da, niêm mạc bên dưới dạng rộp nước ở những vị trí đặc biệt quan trọng như niêm mạc miệng, lòng bàn tay, lòng bàn chân, mông, gối. Bệnh hoàn toàn có thể gây nhiều biến hóa chứng nguy hiểm như viêm não-màng não, viêm cơ tim, phù phổi cấp cho dẫn cho tử vong nếu không được phát hiện sớm và xử trí kịp thời. Những trường vừa lòng biến triệu chứng nặng thường bởi EV71.

Bạn đang xem: Bệnh tay chân miệng

- căn bệnh lây đa phần theo con đường tiêu hoá. Nguồn lây chủ yếu từ nước bọt, bỏng nước cùng phân của trẻ lây lan bệnh.

- bệnh tay-chân-miệng chạm chán rải rác quanh năm ở đa số các địa phương. Tại những tỉnh phía Nam, bệnh có xu hướng tăng cao vào nhị thời điểm từ thời điểm tháng 3 mang lại tháng 5 và từ tháng 9 cho tháng 12 sản phẩm năm.

- bệnh dịch thường chạm mặt ở trẻ bên dưới 5 tuổi, đặc trưng tập trung ở team tuổi bên dưới 3 tuổi. Các yếu tố sinh hoạt bè bạn như trẻ tới trường tại đơn vị trẻ, chủng loại giáo là những yếu tố nguy hại lây truyền bệnh, đặc biệt là trong những đợt bùng phát.

II. CHẨN ĐOÁN

1. Lâm sàng:

1.1. Triệu chứng lâm sàng:

a) quá trình ủ bệnh: 3-7 ngày.

b) tiến trình khởi phát: từ bỏ 1-2 ngày với các triệu chứng như sốt nhẹ, mệt nhọc mỏi, đau họng, biếng ăn, tiêu chảy vài lần vào ngày.

c) quy trình tiến độ toàn phát: có thể kéo nhiều năm 3-10 ngày với các triệu chứng nổi bật của bệnh:

- Loét miệng: lốt loét đỏ hay phỏng nước đường kính 2-3 mm sinh hoạt niêm mạc miệng, lợi, lưỡi.

- vạc ban dạng phỏng nước: Ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, gối, mông; trường thọ trong thời hạn ngắn (dưới 7 ngày) kế tiếp để lại lốt thâm.

- nóng nhẹ.

- Nôn.

- giả dụ trẻ nóng cao với nôn những dễ có nguy hại biến chứng.

- Biến hội chứng thần kinh, tim mạch, thở thường xuất hiện thêm sớm từ ngày 2 đến ngày 5 của bệnh.

d) tiến trình lui bệnh: Thường từ bỏ 3-5 ngày sau, con trẻ hồi phục trọn vẹn nếu không tồn tại biến chứng.

1.2. Những thể lâm sàng:

- Thể tối cấp: bệnh dịch diễn tiến rất nhanh có những biến hội chứng nặng như suy tuần hoàn, suy hô hấp, hôn mê co giật dẫn mang lại tử vong trong vòng 48 giờ.

- Thể cung cấp tính với bốn tiến độ điển hình như trên.

- Thể không điển hình: dấu hiệu phát ban không rõ ràng hoặc chỉ tất cả loét miệng hoặc chỉ có triệu triệu chứng thần kinh, tim mạch, hô hấp cơ mà không phân phát ban với loét miệng.

2. Cận lâm sàng:

2.1. Các xét nghiệm cơ bản:

- cách làm máu: bạch huyết cầu thường trong giới hạn bình thường.

- Protein C bội nghịch ứng (CRP) (nếu bao gồm điều kiện) vào giới hạn thông thường (

2.2. Các xét nghiệm theo dõi vạc hiện đổi mới chứng:

- Đường huyết, điện giải đồ, X quang đãng phổi.

- Khí ngày tiết khi tất cả suy hô hấp

- Troponin I, siêu âm tim lúc nhịp tim nhanh ≥ 150 lần/phút, nghi ngại viêm cơ tim hoặc sốc.

- Dịch óc tủy:

+ hướng đẫn chọc dò tủy sinh sống khi gồm biến bệnh thần kinh.

+ Xét nghiệm protein bình thường hoặc tăng nhẹ, con số tế bào trong giới hạn thông thường hoặc tăng dịu bạch cầu 1-1 nhân. Trong quá trình sớm có thể tăng bạch cầu từ 100-1000 bạch cầu/mm3, cùng với tỉ lệ nhiều nhân chỉ chiếm ưu thế.

- Chụp cộng hưởng từ bỏ não: Tổn thương tập trung ở thân não. Chỉ triển khai khi có đk và khi yêu cầu chẩn đoán riêng biệt với các bệnh lý nước ngoài thần kinh.

2.3. Xét nghiệm phát hiện vi rút: Lấy bệnh dịch phẩm hầu họng, rộp nước, trực tràng, dịch óc tuỷ để thực hiện xét nghiệm RT-PCR hoặc phân lập vi rút chẩn đoán khẳng định nguyên nhân vì chưng EV71 hay Coxsackievirus A16.

3. Chẩn đoán xác định: Chủ yếu nhờ vào triệu hội chứng lâm sàng cùng dịch tễ học.

- nhân tố dịch tễ: căn cứ vào tuổi, mùa, vùng giữ hành bệnh, số trẻ em mắc dịch trong cùng 1 thời gian.

- Lâm sàng: nóng kèm theo rộp nước điển hình nổi bật ở miệng, lòng bàn tay, lòng bàn chân, gối, mông.

- Xét nghiệm xác định có vi rút khiến bệnh.

4. Chẩn đoán phân biệt:

4.1. Những bệnh có biểu thị loét miệng:

Viêm loét miệng (áp-tơ): vệt loét sâu, gồm dịch tiết, hay tái phát.

4.2. Các bệnh bao gồm phát ban da:

- Sốt phát ban: hồng ban xen kẹt ít dạng sẩn, thường có hạch sau tai.

- Dị ứng: hồng ban đa dạng, không tồn tại phỏng nước.

- Viêm domain authority mủ: Đỏ, đau, tất cả mủ.

- Thuỷ đậu: phỏng nước những lứa tuổi, rải rác toàn thân.

- Nhiễm trùng huyết bởi vì não tế bào cầu: mảng xuất huyết hoại tử trung tâm

- sốt xuất ngày tiết Dengue: Chấm xuất huyết, bầm máu, xuất ngày tiết niêm mạc.

4.3. Viêm não-màng não:

- Viêm màng não vì vi khuẩn

- Viêm não-màng não do vi rút khác

5. đổi thay chứng:

5.1. Biến chứng thần kinh: Viêm não, viêm thân não, viêm óc tủy, viêm màng não.

- Rung đơ cơ (myoclonic jerk): từng lần ngắn 1-2 giây, chủ yếu ở tay cùng chân, trong cơn trẻ vẫn còn đó ý thức.

- Ngủ gà, bứt rứt, chới với, đi loạng choạng, run chi, ánh mắt ngược.

- yếu hèn liệt chi (liệt mềm cấp).

- Liệt rễ thần kinh sọ não.

- co giật, hôn mê là dấu hiệu nặng, thường đi kèm với suy hô hấp, tuần hoàn.

5.2. Biến chứng tim mạch, hô hấp: Viêm cơ tim, phù phổi cấp, tăng máu áp, suy tim, trụy mạch.

- Mạch cấp tốc > 150 lần/phút.

- thời hạn đổ đầy mao mạch đủng đỉnh trên 3 giây.

- domain authority nổi vân tím, vã mồ hôi, chi lạnh.

- quá trình đầu gồm huyết áp tăng (HA tâm thu: trẻ dưới 2 tuổi ≥ 115 mmHg, trẻ trên 2 tuổi ≥ 120 mmHg), quy trình tiến độ sau mạch, huyết áp không đo được.

- cạnh tranh thở: Thở nhanh, rút lõm ngực, thở rít thanh quản, thở không đều.

- Phù phổi cấp: Sùi bọt bong bóng hồng, cực nhọc thở, tím tái, phổi những ran ẩm.

6. Phân độ lâm sàng:

6.1. Độ 1: Chỉ loét mồm và/hoặc tổn hại da.

6.2. Độ 2: Biến hội chứng thần kinh hoặc tim mạch cường độ trung bình.

Rung đơ cơ: đương nhiên 1 trong các dấu hiệu sau:

- Đi loạng choạng.

- Ngủ gà.

- yếu đuối liệt chi.

- Mạch cấp tốc >150 lần/phút (khi trẻ nằm yên và không sốt).

- sốt cao ≥ 39o5C (nhiệt độ hậu môn).

6.3. Độ 3: Biến bệnh nặng về thần kinh, hô hấp, tim mạch.

- teo giật, mê mẩn (Glasgow

- khó thở: Thở nhanh, rút lõm ngực, SpO2

- Mạch nhanh >170 lần/phút hoặc tăng máu áp.

6.4. Độ 4: Biến hội chứng rất nặng, khó hồi phục

- Phù phổi cấp.

- Sốc, truỵ mạch.

- SpO2

- dứt thở.

III. ĐIỀU TRỊ

1. Chính sách điều trị:

- hiện thời chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, chỉ điều trị cung cấp (không cần sử dụng kháng sinh khi không tồn tại bội nhiễm).

- theo dõi sát, phát hiện sớm và điều trị vươn lên là chứng.

- đảm bảo an toàn dinh dưỡng đầy đủ, cải thiện thể trạng.

2. Điều trị nắm thể:

2.1. Độ 1: Điều trị nước ngoài trú với theo dõi tại y tế cơ sở.

- Dinh dưỡng vừa đủ theo tuổi. Con trẻ còn bú cần liên tục cho ăn sữa mẹ.

Xem thêm: 12 Inch Bằng Bao Nhiêu Cm ? Công Thức Đổi Inch Sang Cm, Mm Và M

- Hạ sốt khi sốt cao bằng Paracetamol liều 10 mg/kg/lần (uống) mỗi 6 tiếng hoặc vệ sinh mát.

- vệ sinh răng miệng.

- ngủ ngơi, kiêng kích thích.

- Tái đi khám mỗi 1-2 ngày vào 5-10 ngày đầu của bệnh

- Dặn dò tín hiệu nặng phải tái thăm khám ngay:

+ sốt cao ≥ 39oC.

+ Thở nhanh, nặng nề thở.

+ Rung đơ cơ, chới với, run chi, quấy khóc, bứt rứt cực nhọc ngủ.

+ co giật, hôn mê.

+ yếu hèn liệt chi.

+ da nổi vân tím.

- chỉ định và hướng dẫn nhập viện:

+ Biến hội chứng thần kinh, tim mạch, thở (từ độ 2).

+ sốt cao ≥ 39oC.

+ mửa nhiều.

+ bên xa: không có khả năng theo dõi, tái khám.

2.2. Độ 2: Điều trị nội trú tại khám đa khoa huyện hoặc tỉnh

- Điều trị như độ 1.

- ở đầu cao 30°, cổ thẳng.

- Thở oxy qua mũi 3-6 lít/phút khi tất cả thở nhanh.

- kháng co giật: Phenobarbital 10 mg/kg/lần tiêm bắp tốt truyền tĩnh mạch. Lặp lại sau 6-8 giờ lúc cần.

- Immunoglobulin (nếu có).

- theo dõi mạch, nhiệt độ, tiết áp, nhịp thở, tri giác, ran phổi, mạch từng 4- 6 giờ.

- Đo độ bão hòa oxy SpO2 cùng theo dõi mạch liên tục (nếu bao gồm máy).

2.3. Độ 3: Điều trị nội trú tại bệnh viện tỉnh hoặc bệnh viện huyện nếu đủ điều kiện.

- Thở oxy qua mũi 3-6 lít/phút. Đặt vận khí quản góp thở sớm khi thua trận với thở oxy.

- chống phù óc (xem điều trị thay đổi chứng).

- phòng co giật: Phenobarbital 10-20mg/kg trộn trong Glucose 5% truyền tĩnh mạch trong 30- 60 phút. Tái diễn 8-12 giờ nếu như cần.

- Hạ mặt đường huyết: Glucose 30% 2 ml/kg/lần, tái diễn khi cần.

- Điều chỉnh rối loạn nước, điện giải, toan kiềm.

- Dobutamin được chỉ định khi suy tim mạch > 170 lần/phút, liều khởi đầu 5µg/kg/phút truyền tĩnh mạch, tăng dần 1-2,5µg/kg/phút mỗi 15 phút cho tới khi có nâng cấp lâm sàng; liều về tối đa 10µg/kg/phút.

- Immunoglobulin (nếu có).

- theo dõi mạch, nhiệt độ, tiết áp, nhịp thở, tri giác, ran phổi, SpO2, từng 1- 2 giờ.

2.4. Độ 4: Điều trị nội trú tại khám đa khoa trung ương, hoặc cơ sở y tế tỉnh, huyện nếu đầy đủ điều kiện.

- Xử trí tựa như độ 3.

- Điều trị biến hội chứng (xem phần điều trị các biến chứng).

3. Điều trị các biến chứng:

3.1. Phù não:

- ở đầu cao 30°, cổ thẳng.

- Thở oxy qua mũi 1- 4 lít/phút. Đặt nội khí quản sớm để giúp thở khi SpO2 2 > 50 mmHg.

- Thở máy: Tăng thông khí duy trì PaCO2 từ bỏ 25-35 mmHg và duy trì PaO2 trường đoản cú 90-100 mmHg.

- giảm bớt dịch: tổng dịch bằng 1/2-3/4 yêu cầu bình thường.

3.2. Sốc: Sốc do viêm cơ tim hoặc tổn thương trung chổ chính giữa vận mạch sinh sống thân não.

- Thở oxy qua mũi 3-6 lít/phút.

- Đo cùng theo dõi áp lực nặng nề tĩnh mạch trung ương.

- Truyền dịch Natri clorid 0,9% hoặc Ringer lactat: 5 ml/kg/15 phút, điều chỉnh vận tốc theo giải đáp CVP và đáp ứng lâm sàng. Ngôi trường hợp không tồn tại CVP đề xuất theo dõi sát tín hiệu quá tải, phù phổi cấp.

- Dopamin là thuốc được chọn lựa, liều khởi đầu 5µg/kg/phút, tăng dần 1- 2,5µg/kg/phút mỗi 15 phút cho đến khi gồm hiệu quả, liều tối đa 10 µg/kg/phút. Trường đúng theo không thỏa mãn nhu cầu với Dopamin kết hợp Dobutamin liều mở màn 5µg/kg/phút, tăng dần đều 1- 2,5µg/kg/phút mỗi 15 phút cho tới khi bao gồm hiệu quả, liều tối đa đôi mươi µg/kg/phút.

3.3. Suy hô hấp: Suy hô hấp do phù phổi cấp, hoặc viêm não.

- Thông đường thở: hút không bẩn đờm rãi.

- Thở oxy 3- 6 lít/phút, duy trì SpO2 > 92%.

- Đặt vận khí quản nếu bao gồm cơn xong thở hoặc thảm bại với thở oxy.

- Thở máy: Tăng thông khí giữ lại PaCO2 từ 25- 35 mmHg và duy trì PaO2 từ bỏ 90- 100 mmHg.

3.4. Phù phổi cấp:

- dứt ngay dịch truyền nếu vẫn truyền dịch.

- sử dụng Dobutamin liều 5-20 µg/kg/phút.

- Furosemide 1-2 mg/kg/lần tiêm tĩnh mạch chỉ định và hướng dẫn khi quá cài đặt dịch.

4. Immunoglobulin (nếu có):

- chỉ định từ độ 2 cùng độ 3.

- Liều: 1g/kg/ngày truyền tĩnh mạch máu trong 6- 8 giờ đồng hồ x 2 ngày liên tiếp.

- riêng biệt độ 2 cần reviews lại lâm sàng trước chỉ định và hướng dẫn liều đồ vật 2. Không cần sử dụng liều 2 trường hợp lâm sàng nâng cao tốt.

5. Phòng sinh:

- phòng sinh không có chỉ định trong căn bệnh tay-chân-miệng.

- Chỉ dùng kháng sinh khi bao gồm bội nhiễm.

- hoàn toàn có thể dùng những kháng ra đời muộn hơn đây:

+ Amoxicillin

+ Cephalosporin nuốm hệ 3:

Cefotaxim 200 mg/kg/ngày phân chia 4 lần (tĩnh mạch)

Hoặc Ceftriaxon 100 mg/kg/ngày chia 1-2 lần (tĩnh mạch)

IV. PHÒNG BỆNH

1. Chế độ phòng bệnh:

- Hiện chưa tồn tại vắc xin phòng bệnh dịch đặc hiệu.

- Áp dụng các biện pháp phòng bệnh so với bệnh lây qua con đường tiêu hoá, đặc biệt chú ý tiếp xúc trực tiếp với nguồn lây.

2. Phòng bệnh dịch tại các cơ sở y tế:

- phương pháp ly theo đội bệnh.

- nhân viên y tế: mang khẩu trang, rửa, sát khuẩn tay trước và sau thời điểm chăm sóc.

- Khử trùng bề mặt, chóng bệnh, phòng bệnh bằng Cloramin B 2%.

- xử trí chất thải theo quy trình phòng dịch lây qua đường tiêu hoá.

3. Phòng bệnh dịch ở cùng đồng:

- dọn dẹp và sắp xếp cá nhân, cọ tay bởi xà phòng (đặc biệt sau khoản thời gian thay quần áo, tã, sau khoản thời gian tiếp xúc cùng với phân, nước bọt).

- cọ sạch vật dụng chơi, vật dụng, sàn nhà.

Xem thêm: Top 6 Cách Trị Đau Đầu Gối Tại Nhà, 10 Cách Chữa Viêm Khớp Gối Tại Nhà

- lau sàn nhà bởi dung dịch khử trùng Cloramin B 2%.

- giải pháp ly trẻ bệnh tại nhà. Không đến nhà trẻ, trường học trong tuần trước tiên của bệnh.